Pijak i Myśliwy – „polscy” sułtani Imperium Osmańskiego

19 lutego 2024, 10:04

Państwo osmańskie powstało pod koniec XIII wieku, do Europy wkroczyło w drugiej połowie XIV wieku, a sto lat później zakończyło tysiącletnie dzieje Cesarstwa wschodniorzymskiego, znanego obecnie jako Cesarstwo Bizantyńskie. Ono zaś było kontynuatorem jeszcze starszego państwa, którego początki datujemy na rok 753 p.n.e. Imperium Osmańskie było państwem wielonarodowym, w którym rządził nie tylko żywioł turecki. Wielu sułtanów miało pochodzenie greckie, albańskie czy serbskie. Było wśród nich dwóch, których korzeni możemy szukać na terenie dawnej Rzeczypospolitej.



Nowe sposoby obserwacji bozonu Higgsa

28 czerwca 2020, 05:12

Podczas konferencji Large Hadron Collider Physics 2020 eksperymenty ATLAS i CMS przedstawiły najnowsze wyniki dotyczące rzadkich sposobów rozpadu bozonu Higgsa produkowanego na Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN. Nowe kanały obejmują rozpady Higgsa na bozon Z, współodpowiedzialny za słabe oddziaływania jądrowe, oraz inną cząstkę, jak również rozpady na cząstki „niewidzialne”.


Wyjątkowy tetrakwark z podwójnym otwartym powabem

30 lipca 2021, 10:29

Podczas Konferencji nt. Fizyki Wysokich Energii Europejskiego Towarzystwa Fizycznego poinformowano o odkryciu w CERN-ie nowej egzotycznej cząstki oznaczonej Tcc+. To tetrakwark, hadron zawierający dwa kwarki i dwa antykwarki. Jest najdłużej żyjącą ze wszystkich egzotycznych cząstek i pierwszym tetrakwarkiem, składającym się z dwóch ciężkich kwarków i dwóch lekkich antykwarków.


Japończycy odkryli dwa egzotyczne hadrony

11 stycznia 2012, 08:00

Badacze z japońskiego laboratorium KEK poinformowali o odkryciu dwóch nowych hadronów. Już wcześniej odkrywano egzotyczne hadrony, zawierające kwark powabny oraz kwark antypowabny. Tym razem okazuje się, że istnieją egzotyczne hadrony składające się z co najmniej czterech kwarków, w tym z kwarków niskich.


Rosną szanse na wykrycie „grudek” w jądrach atomowych

15 czerwca 2018, 13:37

Jak naprawdę wyglądają jądra atomowe? Czy znajdujące się w nich protony i neutrony są rozmieszczone chaotycznie? A może łączą się w klastry alfa, czyli grudki zbudowane z dwóch protonów i dwóch neutronów? W przypadku kilku lekkich jąder doświadczalne potwierdzenie indywidualizmu bądź rodzinnej natury nukleonów będzie teraz łatwiejsze dzięki przewidywaniom przedstawionym przez fizyków z Krakowa i Kielc.


Wyjątkowy laser - BELLA

3 sierpnia 2012, 05:21

Przed dwoma tygodniami, 20 lipca, w Lawrence Berkeley National Laboratory (LBL) uruchomiono BELLĘ - Berkeley Lab Laser Accelerator. To laser, który generuje 1-petawatowe impulsy, zatem dostarczana przezeń moc jest około 400-krotnie większa niż moc wszystkich elektrowni świata


LHC dostarczył dowodu na zaburzenie symetrii CP w barionach

1 lutego 2017, 11:55

Podczas eksperymentów prowadzonych w Wielkim Zderzaczu Hadronów, a konkretnie w LHCb, zauważono zjawisko, które może pomóc w rozwiązaniu zagadki brakującej antymaterii we wszechświecie


Fizycy z CERN-u szukają par bozonów Higgsa

24 czerwca 2024, 14:39

Odnalezienie bozonu Higgsa było tak skomplikowanym zadaniem, że specjalnie w tym celu zbudowano Wielki Zderzacz Hadronów. A skoro było to takie trudne, wyobraźmy sobie, jak wielkim wyzwaniem musi być zarejestrowanie dwóch bozonów Higgsa w tym samym miejscu. Jeśli udałoby się znaleźć pary bozonów Higgsa, możliwe byłoby zbadanie interakcji interakcji obu cząstek. Przypuszczają bowiem, że to podstawowy element Modelu Standardowego, łączącego mechanizm Higgsa ze stabilnością wszechświata.


Wnętrze Wielkiego Zderzacza Hadronów© CERN

Rozpoczęto uruchamianie Wielkiego Zderzacza Hadronów

9 kwietnia 2014, 14:16

CERN informuje o rozpoczęciu procesu ponownego uruchamiania Wielkiego Zderzacza Hadronów. Akcelerator został zamknięty w lutym ubiegłego roku i od tamtej pory jest udoskonalany. Zwiększenie możliwości LHC pochłonie 4,4 miliarda dolarów, a urządzenie ruszy pełną parą w przyszłym roku.


W Wielkim Zderzaczu Hadronów zaobserwowano zjawisko 50-krotnie rzadsze od bozonu Higgsa

10 lipca 2020, 05:28

Fizycy z Caltechu i CERN-u przeprowadzili badania, które pozwoliły im na obserwowanie niezwykle rzadkich zjawisk fizycznych. Dzięki wykorzystaniu eksperymentu CMS (Compact Muon Solenoid) mogli jako pierwsi w historii obserwować triplety złożone z bozonów W i Z. To bozony cechowania, będące nośnikami oddziaływań słabych, a więc jednego z czterech rodzajów oddziaływań podstawowych (pozostałe to oddziaływanie grawitacyjne, elektromagnetyczne i silne).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk